Hoofdstuk VII
Belastingen en fiscale woonplaats
Fiscale woonplaats, personenbelasting, belasting van niet-inwoners, vermogens-, vastgoed-, erf- en indirecte belastingen, verdragen en regionale verschillen.
De Spaanse belastingbevoegdheid is verdeeld over de Staat, de autonome gemeenschappen en de gemeenten. Baskenland en Navarra hebben hun eigen forale belastingstelsels krachtens het Concierto en het Convenio Económico, en voor de Canarische Eilanden, Ceuta en Melilla gelden bijzondere stelsels van indirecte belastingen.
Het belastingrecht wijzigt vaak en de toepassing ervan hangt af van de individuele omstandigheden. Dit hoofdstuk beschrijft het juridisch kader uitsluitend ter informatie.
VII.1Fiscale woonplaats
Krachtens artikel 9 van de wet op de personenbelasting is een natuurlijke persoon inwoner van Spanje wanneer hij in een kalenderjaar meer dan 183 dagen op Spaans grondgebied verblijft of wanneer het centrum van zijn economische belangen zich in Spanje bevindt. Het inwonerschap wordt vermoed wanneer de niet van tafel en bed gescheiden echtgenoot en de minderjarige kinderen ten laste gewoonlijk in Spanje verblijven. Conflicten van dubbele fiscale woonplaats worden beslecht volgens de tie-breakerregels van het toepasselijke dubbelbelastingverdrag.
VII.2Personenbelasting
Inwoners worden belast op hun wereldwijde inkomen (IRPF), met een staats- en een regionaal deel van het tarief. Een bijzonder stelsel voor personen die naar Spanje verhuizen (doorgaans in verband gebracht met artikel 93 van de wet op de personenbelasting) maakt het mogelijk gedurende een beperkte periode belast te worden volgens de regels voor niet-inwoners, onder strikte voorwaarden.
VII.3Belasting van niet-inwoners
Niet-inwoners worden enkel belast op inkomsten uit Spaanse bron krachtens de wet op de inkomstenbelasting van niet-inwoners (IRNR). Eigenaars van Spaans stedelijk onroerend goed dat niet aan derden wordt verhuurd, zijn in de regel belastbaar op een forfaitair inkomen dat wordt berekend als een percentage van de kadastrale waarde. Voor inwoners van de EU en de EER gelden andere tarieven dan voor inwoners van andere staten.
VII.4Vermogensbelasting
De vermogensbelasting (Ley 19/1991) is aan de autonome gemeenschappen toegewezen, waarvan er verscheidene een volledige of gedeeltelijke vrijstelling hebben ingevoerd. Ley 38/2022 voerde een tijdelijke solidariteitsbelasting op grote vermogens in, bedoeld als aanvulling op de vermogensbelasting. Niet-inwoners worden belast op hun in Spanje gelegen vermogensbestanddelen.
VII.5Belastingen op onroerend goed
De verwerving van bestaand vastgoed is in de regel onderworpen aan de overdrachtsbelasting (ITP), waarvan het tarief door de autonome gemeenschappen wordt vastgesteld, terwijl de eerste levering van nieuwe gebouwen door een projectontwikkelaar onderworpen is aan btw (of IGIC op de Canarische Eilanden) samen met de registratierechten op notariële akten (AJD). Eigenaars betalen de gemeentelijke onroerendgoedbelasting (IBI), en overdrachten kunnen bovendien leiden tot heffing van de gemeentelijke belasting op de waardestijging van stedelijke grond, die werd hervormd na het arrest 182/2021 van het Constitutioneel Hof.
VII.6Erf- en schenkbelasting
De erf- en schenkbelasting wordt geheven bij de verkrijger. De effectieve druk verschilt aanzienlijk tussen de autonome gemeenschappen, die verminderingen en vrijstellingen regelen. De aanknopingspunten die bepalen welke gemeenschap haar regels mag toepassen, zijn vastgelegd in de staatswet op de financiering van de autonome gemeenschappen en in de bijzondere bepalingen voor niet-inwoners.
VII.7Belasting over de toegevoegde waarde
De Spaanse btw (Ley 37/1992) zet de Europese btw-richtlijn om. De Canarische Eilanden, Ceuta en Melilla vallen buiten het btw-grondgebied van de Unie; de Canarische Eilanden passen de IGIC toe en Ceuta en Melilla de IPSI.
VII.8Dubbelbelastingverdragen
Spanje beschikt over een uitgebreid netwerk van dubbelbelastingverdragen, grotendeels naar het OESO-modelverdrag. Verdragen verdelen de heffingsbevoegdheid en bieden voorkoming van dubbele belasting, maar creëren zelf geen belastingen. Verdragen inzake erfbelasting zijn zeldzaam; Spanje heeft er zeer weinig van kracht, zodat dubbele erfbelasting hoofdzakelijk via nationale verrekeningsmechanismen wordt ondervangen.
VII.9Regionale fiscale verschillen
De autonome gemeenschappen oefenen regelgevende bevoegdheden uit over het regionale deel van de personenbelasting, de vermogensbelasting, de erf- en schenkbelasting en de overdrachtsbelastingen. Daardoor kan de globale fiscale positie van een gezin of nalatenschap aanzienlijk verschillen tussen bijvoorbeeld Madrid, Andalusië, Valencia of de Balearen.
Voornaamste bronnen
- Ley 35/2006, de 28 de noviembre, del Impuesto sobre la Renta de las Personas FísicasEspaña
- Real Decreto Legislativo 5/2004, de 5 de marzo, por el que se aprueba el texto refundido de la Ley del Impuesto sobre la Renta de no ResidentesEspaña
- Ley 19/1991, de 6 de junio, del Impuesto sobre el PatrimonioEspaña
- Ley 29/1987, de 18 de diciembre, del Impuesto sobre Sucesiones y DonacionesEspaña
- Ley 37/1992, de 28 de diciembre, del Impuesto sobre el Valor AñadidoEspaña
- Council Directive 2006/112/EC on the common system of value added taxEuropean Union
- Ley 20/1991, de 7 de junio, de modificación de los aspectos fiscales del Régimen Económico Fiscal de CanariasEspaña / Canarias
- Ley 19/1994, de 6 de julio, de modificación del Régimen Económico y Fiscal de CanariasEspaña / Canarias
- OECD Model Tax Convention on Income and on CapitalOECD